Contractmodel

Bij de overstap naar een nieuwe leverancier moet door de leverancier worden aangegeven wat het contractmodel is. Hiermee wordt aangegeven welke partij de netkosten aan de klant gaat factureren. Er zijn twee typen contractmodelen;

• Leveranciersmodel – Hierbij wordt door de leverancier zowel de leveringskosten als de transportkosten in rekening gebracht.
• Netbeheerdersmodel – De leveringskosten worden door de leverancier in rekening gebracht, de transportkosten door de netbeheerder. De klant krijgt dus twee afrekeningen.

Voor het gemak van de klant en de duidelijkheid gaat de voorkeur uit naar het leveranciersmodel omdat de klant in dat geval maar één factuur krijgt waarop zowel de leverings- als de netkosten in rekening worden gebracht. Per 1 juli 2010 is het leveranciersmodel verplicht en zal het netbeheerdersmodel niet meer worden toegepast voor kleinverbruikers.

Bij het leveranciermodel factureert de leverancier aan de klant zowel de leveringskosten als de transportkosten. De netbeheerder factureert de transportkosten weer aan de leverancier. Hierin zit ook het probleem van dit contractmodel; de leverancier brengt een maandelijks voorschot in rekening met daarin o.a. een voorschot op de netkosten. De netbeheerder brengt de netkosten periodiek (op dit moment meestal jaarlijks, per 1 januari 2010 maandelijks) bij de leverancier in rekening. De netbeheerder loopt hierbij dus een debiteuren risico.

In 2003 werd dit bij het faillissement van EnergyXS duidelijk. Een aantal netbeheerders had hier nog grote bedragen openstaan die niet meer voldaan konden worden. Een aandachtspunt hierbij is dat een betaling aan de leverancier de klant niet ontslaat van zijn betalingsverplichtingen aan de netbeheerder. Formeel gezien kan bij een faillissement de netbeheerder haar netkosten alsnog rechtstreeks in rekening brengen bij de klant hoewel deze  die kosten misschien al volledig aan de leverancier heeft voldaan. In het geval van EnergyXS werd hiervan afgezien maar het is niet ondenkbaar dat bij kleinere, minder geruchtmakende, faillissementen de netbeheerder de niet betaalde netkosten alsnog op de klant zal verhalen.

Als direct gevolg van het faillissement van EnergyXS werden de eisen die netbeheerders stellen aan leveranciers om het leveranciersmodel te mogen gebruiken aangescherpt. Zo worden er bankgaranties gevraagd om zo het betalingsrisico te beperken. Veel onafhankelijke nieuwe energieleveranciers kunnen niet direct aan deze eisen voldoen en zullen dus niet bij elke netbeheerder het leveranciersmodel kunnen aanbieden of geremd worden in hun groei.

Bij grootverbruikers wordt bij voorkeur het netbeheerdersmodel toegepast omdat de netbeheerder vaak extra diensten aanbied aan grootverbruikers. Het is dan lastig voor de leverancier (die immers geen inzicht heeft in de door de netbeheerder geleverde diensten) om deze kosten door te factureren. Daarnaast speelt hier, vanwege de grotere bedragen, in hogere mate het debiteurenrisico van de netbeheerder mee.