Het Stroometiket

Elektriciteit kan op verschillende manieren worden opgewekt. De ene manier is meer belastend voor het milieu dan de andere. Energieleveranciers kopen elektriciteit in, en-/of produceren deze zelf. Meestal worden verschillende bronnen gebruikt bij de productie van elektriciteit. De elektriciteit bestaat dan als het ware uit een mix van verschillende soorten energie bronnen. Een energieleverancier biedt soms meerdere producten aan met verschillende samenstelling.

Om de milieu consequenties van verschillende elektriciteits-aanbiedingen met elkaar te kunnen vergelijken moeten energieleveranciers sinds 2005 aangeven met welke bronnen de elektriciteit die ze aanbieden is opgewekt. Er moet een stroometiket bij elk elektriciteits-product worden afgegeven waarin de brandstofmix wordt beschreven. Dit stroometiket moet ieder jaar voor 1 april worden toegestuurd aan alle energie afnemers.

In een stroometiket staat beschreven hoeveel procent van de gebruikte bronnen conventioneel / grijs is en hoeveel groen / hernieuwbaar. Ook wordt aangegeven hoeveel CO2 en kernafval per kWh elektriciteit wordt geproduceerd.

Voor elke energieleverancier wordt ook een stroometiket voor het totale energie aanbod gegeven. Hierdoor is het eenvoudig te zien welke leveranciers echt groen zijn en welke alleen een beperkt aanbod groene elektriciteit hebben.

Conventionele grijze energiebronnen

  • Kolen
  • Gas
  • Kernenergie
  • Overig grijs

Groene hernieuwbare energiebronnen

  • Windenergie – Bewegingsenergie van lucht
  • Zonne energie – Omzetten van licht of warmte van de zon
  • Waterkracht – Hoogteverschil of stroomsnelheid van water
  • Biomassa – verbranden van plantaardig en/of dierlijk afvalstoffen
  • Overig groen

De gepubliceerde stroometiketten worden door de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) gecontroleerd op juistheid.

Hoe groen is groen?

Groene stroom kan opgewekt worden uit verschillende energiebronnen waarbij de ene bron minder belastend is voor het milieu dan de ander. Zo is zonne-energie minder belastend dan waterkracht omdat daarvoor vaak stuwdammen en kunstmatige meren moeten worden aangelegd. Maar in bijvoorbeeld Noorwegen is er, vanwege de hoogte verschillen, veelal de mogelijkheid om waterkracht centrales met minimale natuur schade aan te leggen.

Windenergie veroorzaakt naast horizonvervuiling ook veel slachtoffers onder vogels. Zonne-energie is de minst belastende energiebron maar de kostprijs van zonne-energie ligt veel hoger dan bv. waterkracht. Voor energie leveranciers is het het voordeligst om geïmporteerde groene energie uit waterkracht (vaak afkomstig uit Noorwegen) aan te bieden.

De locatie waar de groene energie wordt opgewekt is van invloed op het rendement en daarmee op het gewicht dat een opgewekte hoeveelheid energie legt op het milieu. Het is eenvoudig voor te stellen dat zonnepanelen in een zonnig land als Portugal of Spanje een hoger rendement zullen geven dan in Nederland. In Nederland, en dan met name op zee, zijn windmolens het meest efficiënt. Voor waterkracht moet je zijn in landen met veel natuurlijke hoogte verschillen zoals Noorwegen. Helaas wordt de factor locatie niet meegenomen in het stroometiket.

Het is de vraag of het stimuleren van plaatsen van zonnepanelen door particulieren in Nederland wel de meest efficiënte besteding is van belastinggeld. Wellicht speelt hier meer mee dat de mensen hiermee ook zelf betrokken worden bij het vergroenen wat minder het geval is bij het investeren in windenergie.

Groen Gas

Veel energie leveranciers adverteren met groen gas. Op zich bestaat groen gas, dit wordt geproduceerd uit biomassa. Maar dit is meestal niet het gas wat aan consumenten geleverd wordt. Met het groene gas dat aan consumenten wordt geleverd, wordt bedoeld dat de CO2 uitstoot gecompenseerd wordt. Meestal gebeurd dit door de aanplant van bomen. De bomen nemen tijdens hun groei de CO2 op die wordt geproduceerd bij het gebruiken van het groene gas. Uiteraard komt deze hoeveelheid CO2 weer vrij als een boom verbrand of op een andere manier vergaat. Het is daarom ook de vraag of dit echt iets toevoegt aan de vergroening, de opgeslagen CO2 zal uiteindelijk toch weer vrij komen. Het lijkt dan ook meer een marketing tool.

Kunnen we volledig over op groene energie bronnen?

Een nadeel van zowel zon- als windenergie is het niet constant aanwezig zijn van de energie en de fluctuaties in het aanbod. Dit is ook een reden waarom deze twee energiebronnen op dit moment geen substantieel deel van de energieproductie kunnen uitmaken. Het is nu nog niet mogelijk om energie op grote schaal te kunnen opslaan op momenten dat er een productie overschot is zodat deze energie kan worden gebruikt op momenten dat er te weinig energie wordt opgewekt.

Om de productie van elektriciteit af te stemmen op de vraag is het nodig elektriciteit uit niet te regelen bronnen bij te regelen met een goed regelbare energiebron. Gas ligt daarvoor het meeste voor de hand omdat de elektriciteits-productie daarmee vrij snel kan worden aangepast. Consequentie daarvan is dat er gas centrales nodig zijn die het grootste deel van de tijd niet op hun maximale capaciteit zullen draaien. De efficiëntie van een gas centrale wordt daarmee negatief beïnvloed. Ook is er vanwege de aardbevingsproblemen in Noord Nederland behoefte om minder afhankelijk van (Nederlands) gas te worden.